PIOT: W kryzysie należy inwestować w promocję marki

O tym, jak panedmia wpłynęła na polską branżę mody, na jakie wsparcie mogą liczyć firmy oraz na co przedsiębiorcy powinni postawić w swoich strategiach na rok 2021, z Aleksandrą Krysiak, dyrektor PIOT Związku Pracodawców Przemysłu Odzieżowego i Tekstylnego, rozmawia Jerzy Osika.

Co wiemy dziś o skutkach, jakie odczuły firmy z branży odzieżowo-tekstylnej w wyniku pandemii? 

PIOT od początku pandemii   monitoruje  sytuację sektora, od marca przeprowadziliśmy trzy badania, na reprezentatywnej grupie ponad 400 przedsiębiorców z sektora odzieżowego i tekstylnego i niestety nie wieje optymizmem. Najnowsze badanie,  zakończone 20 listopada, obrazuje poziom wykorzystania mocy produkcyjnych  średnio 68%  w III kwartale 2020r. Należy zaznaczyć, że moce produkcyjne w wielu wypadkach były wykorzystane tylko  dzięki wykonywaniu zleceń na potrzeby związane ze zwalczaniem Covid-19, ale jednocześnie należy podkreślić, że opłacalność tych działań była  niemal zerowa, w wielu wypadkach pozwoliły  one jedynie na utrzymanie stanu zatrudnienia  i tylko  częściowe pokrycie kosztów stałych. Przedsiębiorstwa szacują, że w IV kwartale moce wykorzystają zaledwie w 52%. Na ogół posiadanych zamówień na IV kwartał 69% stanowią krajowe, zaledwie 31% zagraniczne. Średni spadek przychodów firm w III kwartale roku 2020 wyniósł 36% – takiej sytuacji nie notował sektor od lat 80.

Przedsiębiorstwa starają się utrzymać miejsca pracy. Z badań wynika, że aż 62% przedsiębiorstw nie podjęło żadnych działań wobec zatrudnionych. Ale odnotowaliśmy również, że w 10% firm przeprowadzono redukcję zatrudnienia  w przedziale od 5 do 30% stanu zatrudnienia,  postojowe wprowadziło ponad 12% firm, 15 % skierowało pracowników na urlopy płatne i bezpłatne, 1% zmniejszył wymiar czasu pracy.

Najczęstsze problemy zgłaszane przez przedsiębiorców to:

– konieczność terminowej zapłaty  należnych podatków, obciążeń ZUS oraz innych opłat fiskalnych, przez firmy nie zwolnione w ramach tarcz antykryzysowych;

– brak środków obrotowych i możliwości ich pozyskania;

– zatory płatnicze –  wydłużające się terminy zapłaty lub brak możliwości odzyskania należności;

– cofanie przez ubezpieczycieli limitów ubezpieczenia należności;

– wypowiedzenie  przez banki lub zmiana warunków przyznanych kredytów;

– ograniczenie zamówień wynikające z okrojonych budżetów klientów zarówno krajowych jak i zagranicznych;

– dumping cenowy w zamówieniach publicznych oraz  przesunięcia w czasie rozstrzygnięć przetargów

– obniżanie cen usług przerobowych;

– wzrost kosztów produkcji związany z podnoszeniem cen na surowce przy jednoczesnym znacznym pogorszeniu jakości;

– coraz częstsze nieuzasadnione  obniżanie cen przez konkurencję w tym  dumping cenowy w sklepach internetowych;

– komplikacje  w łańcuchu dostaw szczególnie w imporcie z Azji materiałów  do produkcji, opóźnione lub anulowane  dostawy;

– załamanie handlu na rynku odzieży, brak finansowego poczucia bezpieczeństwa u finalnego odbiorcy wywołał ograniczenie zakupów  wyłącznie  do niezbędnych;

– gigantyczne zapasy wyrobów gotowych zarówno u producentów jak dystrybutorów;

– utrudniony proces kontraktacji na przyszłe okresy związany z ograniczeniem indywidualnych    kontaktów  bezpośrednich z klientami i  zawieszeniem organizacji  imprez kontraktacyjnych;

– anulacja  wcześniej zawartych kontaktów, brak nowych zamówień  skutkuje  brakiem możliwości planowania działalności bieżącej i na okresy przyszłe, szczególnie w odniesieniu do kontraktacji surowców i zagospodarowania kadr.

Jak widać z powyższego sektor został bardzo głęboko dotknięty skutkami pandemii i trudno sobie wyobrazić ile lat potrwa powrót na pozycję z roku 2019. Choć według partnerów UE (na podstawie rozmów ze zdalnych niestety spotkań EURATEX) i tak obraz polskiego sektora po I półroczu nie jest najgorszy w odniesieniu do takich państw jak Włochy, Hiszpania, Portugalia czy Niemcy, my według GUS po I półroczu utraciliśmy około 35% produkcji, oni średnio 50-60%.

Na jaką pomoc ze strony PIOT mogą, w tych niezwykłych czasach, liczyć przedsiębiorcy ?

Jesteśmy na froncie walki o byt sektora od samego początku. Prowadzony monitoring pozwala nam zgłaszać konstruktywne postulaty do Rządu o objęcie sektora ochroną, wniesione przez przedsiębiorstwa  postulaty w większości  z powodzeniem  wprowadziliśmy  do Tarcz o kolejnych numerach, aż do sierpnia. Teraz nastąpiła swoista blokada rządu na interwencyjne wsparcie producentów i to nie tylko naszego sektora.  Oprócz  wystąpień do władz, przygotowujemy regularnie dla członków PIOT informatorium  wskazujące źródła pozyskiwania finansowania  w trybie dotacji lub pożyczek w tym szczególnym okresie i wymogi stawiane przy ubieganiu się o nie. Członkowie mają do dyspozycji również doradztwo prawne i finansowe. Ale myślimy również mimo wszystko o rozwoju, wybiegając w przyszłość. Od maja PIOT przy współpartnerstwie  realizuje na rzecz sektora projekt Przepis na sukces – Kompetencje szyte na miarę. 6,5 mln zł w dotacji bezzwrotnej trafi do przedsiębiorstw sektorowych do czerwca 2023. Środki dedykowane są na szkolenia kadr na wszystkich polach działalności, na studia podyplomowe i doradztwo. Od stycznia 2021 oferujemy sektorowi kolejne 2 mln zł na szkolenia kadr z zakresu wąsko określonych specjalizacji uznanych za zawody przyszłości.  Te programy udało się uruchomić dzięki złożonym  rekomendacjom do PARP przez Sektorową Radę ds. Kompetencji Moda i Innowacyjne Tekstylia. Projekt rady realizujemy wspólnie ze ZPPM Lewiatan.

PIOT zaangażowany jest również  w projekt Expert Network on Textile Recycling  o akronimie ENTeR realizowany  w ramach Programu Interreg Central Europe  współfinansowany  z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W jego ramach przedsiębiorstwa sektorowe w tym roku, co prawda zdalnie, szkoleni byli w zakresie utylizacji i przetwarzania odpadów tekstylnych, brali udział w konferencji prezentującej najnowsze osiągnięcia techniczno – technologiczne dla sektora  z zakresu gospodarki obiegu zamkniętego, ale chyba najbardziej wymierną korzyścią jest uczestnictwo w platformie M3P, która  buduje powiązania między podmiotami które zbywają odpady  tekstylne, a tymi którzy je przetwarzają.

Można by wiele jeszcze powiedzieć o inicjatywach PIOT dla przedsiębiorców, tutaj skończę, zachęcając  do osobistego kontaktu z nami.

Jakie działania polskich firm powinny im najbardziej pomóc w radzeniu sobie z wyzwaniami w Polsce i na międzynarodowych rynkach w 2021 roku?

Zwykle pod koniec roku składamy sobie życzenia  snując plany na owocną przyszłość, ten rok jest inny. Życzmy sobie aby 2021 przyniósł nam zakończenie pandemii, powrót do normalności i utrzymanie działalności polskiego sektora odzieżowo – tekstylnego. Nie znajduję łatwej recepty na radzenie sobie w tej szczególnej sytuacji. Omówione powyżej inicjatywy PIOT mogą tylko częściowo rozwiązać problemy firm. Na chwilę zapomnijmy  o pandemii i codziennych problemach, pomyślmy  o rozwoju firm i kierunkach.  

Na pewno należy postawić na kadry z wysokimi umiejętnościami i kompetencjami, które realizują strategię firm. Z pewnością należy postawić na dywersyfikację produkcji, bo jak obserwujemy obecnie, jeśli jedna sfera działalności kuleje inna może stać się szansą na rozwój czy choćby przetrwanie.  W dobie globalizacji i masowej produkcji,  przyszłości upatrywałabym w specjalizacji firm w obszarach niszowych czy produkcji  dóbr luksusowych.  Wiadomo, że   z  masową  produkcją  wyrobów nie wygramy  (z tanimi, o niskiej jakości wyrobami azjatyckimi).

Stawiałabym za wszelką cenę na internacjonalizację i nie myślę tu wyłącznie o obrocie wewnątrz UE, ale śmiałe zmierzenie się z rynkach dalszymi: USA, Kanada, Japonia, kraje arabskie. A przede wszystkim stawiałabym na szybki rozwój e – commerce. Firmy, które zainwestowały w sprzedaż internetową przed pandemią, ucierpiały mniej. Coraz większa rzesza społeczeństwa  korzysta z zakupów w internecie.  GUS notuje wzrost 20% realnej sprzedaży internetowej w sektorze moda w porównaniu półrocza 2020 do 2019.  I może na koniec najbardziej kontrowersyjna rada: kiedy odczuwalny jest brak środków, należy inwestować w promocję marki, bo jak wykazują badania – ci, którzy inwestują w promocję marki w czasie kryzysu, najszybciej odbudowują swoją pozycję po jego zakończeniu.

A na koniec zapraszam  do współpracy z PIOT, konsolidacja i ścisła współpraca daje nam siłę, pojedynczy głos nie zostanie przez nikogo zostrzeżony.

Data publikacji: 21.12.2020
Przeczytaj również

Rynek:
Globalne marki luksusowe inwestują w sztuczną inteligencję
LVMH, właściciel m.in. takich marek, jak: Louis Vuitton, Christian Dior, Loewe czy Kenzo, będzie opracować nowe rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji i chmurze… więcej »
Rynek:
Grupa CCC podsumowuje rok obrotowy 2020/21

Grupa CCC zakończyła rok obrotowy 2020/21 (uwzględniający styczeń’21) przychodami na poziomie 5,6 mld zł. Przedłużającym się… więcej »

Handel:
E-sprzedaż rośnie. W czołówce luksusowe torebki

Jak wynika z Indeksu Zakupów (Shopping Index) opartego na danych dotyczących ponad miliarda konsumentów z całego świata, obroty handlu… więcej »